مرکز اطلاعات تخصصی گسترش پهنه های پیاده و محدود بر خودرو
مدیریت حمل‌و‌نقل عمومی در بحران کرونا
نویسنده: نویسنده وبسایت پارادیس
تاریخ انتشار: پنجشنبه, ۳ اردیبهشت ,۱۳۹۹ ,۱۷:۳۳:۴۲

بنا به گفته معاون وزیر بهداشت، در حال حاضر وسایل حمل و نقل عمومی و مدارس، بیشترین منبع احتمال انتقال ویروس کروناست.
با توجه به گفته فوق، سؤالی که مطرح می شود، این است که با حمل و نقل عمومی در شهرها چگونه باید برخورد کرد؟
آیا تعطیلی حمل و نقل عمومی تنها راه چاره است؟

به طور قطع و با توجه به عدم وجود درمان قطعی کرونا، رعایت موراد بهداشتی برای جلوگیری از شیوع این بیماری به طور مستمر باید ادامه یابد که این امر، سبک جدیدی در زندگی شهری و مراودات اجتماعی مردم ایجاد می کند. بنابراین، تعطیلی دائمی ناوگان حمل و نقل عمومی غیرممکن بوده و باید راه حل کارآمد تری برای استفاده از آن یافت.

به اعتقاد دکتر شهاب الدین کرمانشاهی کرونا آزمون خوبی برای دیدن واکنش معقول و امتحانی است برای مدیریت سریع و درست بحران و با توجه به این که مسئله ای تازه است که کل دنیا درگیر کرده و دامنه شیوع آن بسیار گسترده است، فرصتی برای اشتباه دوباره و جبران نمی گذارد. همچنین از آن جا که نیازمند اقدام فوری برای مقابله است، راه حل های برخورد با آن را نمی توان بعد از اطمینان از موفقیت آمیز بودن آن ها، به صورت تقلیدی از سایر کشورها برداشت کرد. بنابراین به دلیل تفاوت شرایط مدیریتی و زیرساختی در کشورهای مختلف، نمی توان به راهکار خاصی تکیه کرد.
دوره کرونا احتمالا دوره ای بلند مدت و یک تا دو ساله باشد ، پس نمی توان اقتصاد و یا حمل و نقل همگانی را تعطیل کنیم و بهتر است به همزیستی با آن عادت کنیم. در این راستا، در اکثر کشورها سیستم حمل و نقل عمومی با هدف جلوگیری از سفرهای اضافه از طریق حذف ایستگاه و یا کاهش سرویس مسیرهای کم تقاضا، کنترل می شود.

مترو و اتوبوس که تا دیروز بهترین وسیله حمل و نقل عمومی بودند، امروزه و تا زمانی که نتوانند خود را با شرایط جدید سازگار کنند، برای استفاده با محدودیت شدید مواجه می شوند. و در حال حاضر، بهترین گزینه های سفر درون شهری، پیاده روی، دوچرخه سواری و خودروهای شخصی است. در نتیجه، باید راه حل سازگاری حمل و نقل عمومی را پیدا کرد، در غیر این صورت شهرها با تبعات سنگین سلامت و بهداشت و یا مشکلات اقتصادی مربوط به زیرساخت های حمل و نقل عمومی مواجه خواهند شد.

در این مورد، برخی از راه حل ها در کوتاه مدت پاسخگو هستند، به عنوان مثال حذف طرح ترافیک و کاهش سخت گیری برای خودروهای شخصی، اما در طولانی مدت باید برای اصلاح حمل ونقل همگانی برنامه ریزی کرد.

در این راستا به عنوان مثال براساس آمار بررسی شده در شهر تهران، و با توجه به تحلیل آمار مربوط به بعد از تعطیلات نوروز ۹۹ در مورد استفاده از اتوبوس و حمل و نقل عمومی، مشخص شده که در برخی مسیرها تقاضا به میزان زیادی کاهش یافته است، همچنین با تحلیل ساعات اوج تقاضا برای حمل و نقل عمومی، دو بار در روز، یکی در صبح و دیگری در عصر، تعداد بالای سفرها وجود دارد، در نتیجه می توان برای کاهش فشار بر روی حمل و نقل عمومی در طول روز، شناورسازی ساعات کاری و شیفت بندی آن ها را در دستور کار قرار داد که نیازمند برنامه ریزی است.
برای اعمال محدودیت در متروها، به دلیل عدم امکان اضافه کردن تعداد دستگاه ها و سرویس های بیشتر و یا افزایش ظرفیت آن ها، می توان سرویس های اتوبوس در مسیرهای کم تقاضا را به کمک متروها فراخواند. در این میان، توجه به این نکته قابل تامل است که به دلیل فشار اقتصادی و روانی در آینده، باید انتظار باز شدن کسب و کار ها و فعالیت های اقتصادی و اجتماعی را داشت که به معنی چند برابر شدن سفرهای درون شهری است و لزوم تصمیم گیری سریع تر در این زمینه را روشن می کند.

همچنین باید درنظر گرفت که شهرها تنها محدود به محدوده قانونی خود نمی شوند و در صورت بروز مشکل در یک کلانشهر، شهرهای اقماری اطراف آن نیز به دلیل رفت و آمد های مکرر از بیرون به درون و برعکس، در کنترل اوضاع تأثیر دارند که نیازمند توجه به این نکته در برنامه ریزی هاست. اگر تنوعی از گونه های مختلف جا به جایی وجود داشته باشد، در صورت بروز بحران و ممنوعیت و محدودیت استفاده از یک گزینه، امکان استفاده از گونه های دیگری به عنوان جایگزین وجود دارد.

ایشان در خصوص اجرای طرح فاصله گذاری اجتماعی و اعمال آن در مدیریت حمل و نقل شهری، استفاده از استارت آپ هایی را که امکان رزو صندلی اتوبوس های شهری فراهم کند تا از ازدحام جلوگیری کرده و قابل برنامه ریزی باشد، در این زمینه با توجه به این که در این دوره، این استارت آپ ها به عنوان یک کالای عمومی محسوب می شوند، نیازمند حمایت دولت و شهرداری ها بریا کنترل قیمت ها و برنامه ریزی برای سرویس دهی هستند.

بنابرین با توجه به گفتگوی انجام شده، می توان گفت در حال حاضر، باید تجدید نظر اساسی در سیستم حمل و نقل درون شهری انجام داد و با استفاده از راهبردهای انعطاف پذیر نسبت به برنامه ریزی سامانه های جدید در استفاده از وسایل حمل و نقل شهری اقدام نمود.

 

برداشتی آزاد از مصاحبه بنیادچهارطبقه با دکتر کرمانشاهی با عنوان بحران شیوع کرونا و حمل و نقل شهری – به قلم گروه نویستدگان پارادیس (مهسا الیاسی)